Twee broers lopen gehaast over het vliegveld.
De jongere broer, trekt de oudere broer met zich mee.
Ze hebben haast, ze moeten een vlucht halen.
Op het moment dat ze bij hun gate komen en de vliegtuigen zien schiet de oudere broer helemaal in de stress.
Hij begint te wiegen, te zeggen "oh nee, oh nee, oh nee"
De jongere broer vraagt wat er aan de hand is en de oudere broer begint allerlei feiten te vertellen over ongelukken die er met vliegtuigen zijn gebeurd, en hij geeft aan dat hij niet wil instappen.
De jongere broer is onrustig en zoekt naar een snelle oplossing, kijkt naar andere maatschappijen, maar de ouder broer heeft voor elke maatschappij feiten over ongelukken.
Totdat hij zegt: "Qantas never crashed"
De jongere broer is daar niet blij mee, want een vlucht met Qantas duurt te lang dus hij trekt zijn broer mee om in te stappen.
Op dat moment begint de oudere broer te schreeuwen en op zijn hoofd te slaan, mensen draaien zich om en kijken naar de broers.
Uiteindelijk geeft de jongere broer toe en zegt dat ze niet zullen gaan vliegen. Ze pakken wel de auto naar LA.
Met dat bericht wordt de oudere broer weer wat rustiger.


Welk beeld heb jij bij autisme?
Weet je het nog, deze specifieke scene uit de film Rainman? De film over een man met autisme.
En voor degene die niet weet waar ik het over heb, kijk eens op: https://www.youtube.com/watch?v=KeYf-rhMQIQ


"Ik heb ook heel lang dat stereotypisch beeld over autisme gehad"


Dit is toch wel heel lang het beeld van autisme geweest. Dat beeld is over de jaren wellicht wel bijgesteld, maar ik heb het idee dat er best nog wel veel mensen zijn die nog een stereotype beeld hebben over autisme.
"Hoe komt dat dan" vroeg ik mij af. Want ik heb ook heel lang dat beeld gehad over autisme.  De man die je niet aankijkt, die je niet aan mag raken en die vastgeroest zit in zijn patronen. Wanneer je daarvan afwijkt, gaat hij schreeuwen of zichzelf pijn doen. Dat beeld.

Dat veranderde op het moment dat ik er meer over ging lezen en er dus meer over leerde. En uiteraard werd het beeld helemaal anders toen duidelijk werd dat mijn man, met wie ik ondertussen al 27 jaar samen ben, ook autisme heeft. Hij is namelijk totaal niet de persoon die je in de scene van Rainman ziet.

De juiste informatie
Ik besef dus dat het gaat om de informatie die de mensen hebben over autisme. Het gaat erom dat we er met elkaar over praten. Autisme krijgt meer aandacht, maar toch heb ik het idee dat er nog een taboe sfeer omheen hangt.

Iets waar een taboe op zit, komt vaak ook omdat het onbekend is. Onbekend maakt onbemind. Angst voor het onbekende. Ik weet niet wat het is, hoe ik ermee om moet gaan, dus dan doe ik er maar niets mee.

"Weet je dat ruim 1% van de Nederlanders, ongeveer 200.000 mensen, autisme heeft?"

Het is dus mijn missie om mijn omgeving bekend te gaan maken met het onbekende. Natuurlijk zijn er genoeg mensen die verder kijken en niet alleen dat klassieke beeld van autisme hebben. Maar ook hen wil ik nog beter bekend maken met wat autisme is.

Want weet je dat ruim 1% van de Nederlanders, ongeveer 200.000 mensen, autisme heeft? En dat daardoor het aantal mensen dat te maken heeft met autisme - zoals ouders, broers, zussen, partners, leraren, zorgverleners, werkgevers en collega’s - vele malen groter is*.  Hoe belangrijk is het dan dat er juiste informatie beschikbaar is.

Informatieverwerking**
Nu we het toch over informatie hebben, is het juist die informatieverwerking waar het mis gaat bij degene met autisme.

Hoe jij je gedraagt, wat je zegt is een gevolg van wat je hebt waargenomen. Je hoort iets, je ziet iets, ruikt wat of proeft iets en je reageert vervolgens op de interne prikkels vanuit je lichaam. Alles wat jij waarneemt komt in losse puzzelstukjes je brein binnen en wordt daar in elkaar gezet. De volledige puzzel geeft betekenis aan de informatie die jij binnen hebt gekregen. Daardoor weet jij wat je moet zeggen of hoe je moet reageren.

[eigen foto]
Weet jij wat autisme is? - deel 1
Met warme groet,

Astrid














_____________________

> Eerdere blogs



Bij iemand met autisme werkt dat ook zo, alleen verloopt de informatieverwerking bij hen anders. Als gevolg daarvan laten ze vaak ander gedrag zien dan verwacht. Het heeft allemaal te maken met de verbindingen die gemaakt worden in je hersenen om de informatie, de prikkels die binnenkomen te verwerken. Informatie komt gefragmenteerd binnen in ons brein. Al deze losse fragmenten worden razend snel verwerkt. Wij richten ons op specifieke kenmerken en weten dan wat we ermee moeten doen. Bij autisme werkt dat anders. Degene met autisme richt zich op minder specifieke kenmerken en heeft daardoor veel meer informatie, lees meer details, nodig om tot een beeld te komen. Het is belangrijk dat alle details kloppen. Er is meer tijd nodig om de informatie die binnenkomt te verwerken (puzzeltijd).

Een testje**
Even een testje: het gaat om een dier (aanwijzing 1). Dit dier eet bladeren (aanwijzing 2). Het dier is gevlekt (aanwijzing 3). Het dier heeft lange poten (aanwijzing 4) Weet je al over welk dier het gaat?

Je hebt 4 aanwijzingen, maar de uitkomst kan nog steeds variëren. De informatie die je hebt gekregen, is niet specifiek genoeg. Je hebt meer details nodig om te weten over welk dier het gaat. Dit geeft een beeld wat iemand met autisme elke dag ervaart: uit onvoldoende specifieke informatie moeten ze zich een beeld zien te vormen.

Nog een keer dan: het gaat om een dier (aanwijzing 1). Dit dier heeft een hele lange nek (aanwijzing 2). Zeer waarschijnlijk komt nu direct het beeld van een giraf bij je naar boven. Dat komt omdat de tweede aanwijzing heel specifiek is.

De snelwegen in het brein
Goed, het gaat dus over hoe de informatie in ons brein wordt verwerkt.
Tijdens de netwerkmiddag van de praktijk waar mijn man zijn therapie volgt, werd het heel simpel maar heel kracht uitgelegd. In het brein van mensen zonder autisme zijn er allerlei snelwegen. Deze snelwegen zijn door de jaren heen aangelegd. Het brengt de informatie heel snel van A naar B waardoor wij "zonder nadenken" een handeling doen, antwoord geven op een vraag, weten wat er van ons verwacht wordt.

"De informatie gaat niet over snelwegen maar reist over allerlei zandwegen, komt doodlopende wegen tegen of blijft steken op een rotonde?"

In een autistisch brein werkt dat anders. De informatie gaat niet over snelwegen maar reist over allerlei zandwegen, komt doodlopende wegen tegen of blijft steken op een rotonde. Zoals eerder aangegeven heeft degene met autisme meer specifiekere informatie nodig om überhaupt op die snelweg te komen. Zodra de informatie niet specifiek genoeg is kunnen ze dus op die rotonde terecht komen. Op dat moment zijn er met de informatie die ze hebben gekregen zo veel verschillende uitkomsten mogelijk, dat ze niet weten welke afslag ze moeten nemen. Dus blijven ze rondjes rijden op de rotonde. Ze zien niet de snelste weg. Dit heeft dus impact op de betekenisverlening en als gevolg daarvan ook het gedrag. Ze missen informatie en samenhang, waardoor ze anders reageren dan verwacht. Hun hoofd zit sneller vol en raakt makkelijker het overzicht kwijt.
Maar door de aanleg van zijn brein is degene met autisme wel in staat om heel goed details waar te nemen. Ze bouwen vanaf de details het grote geheel op (lokaal waarnemen) terwijl iemand zonder autisme eerst het grote geheel ziet en dan inzoomt op de details (globaal waarnemen).

Uniek
Onderdeel van het juist informeren over autisme is ook om aan te geven dat iedereen met autisme uniek is. Net zoals iedereen zonder autisme ook uniek is. De informatieverwerking werkt voor iedereen met autisme weer anders. Bij de een kan het betekenen dat ze meer problemen hebben met plannen, voor een andere dat ze een houterige motoriek hebben.  Zoals ze ook op de netwerkmiddag aangaven "heb je iemand ontmoet met autisme, heb je iemand ontmoet met autisme".

Maar toch zijn er wel kenmerken te noemen waarmee we autisme kunnen herkennen. Wat zijn dan die kenmerken en hoe verhoudt zich dat op het autisme spectrum stoornis, ASS? Daarover zal ik meer schrijven in een 2de artikel over "Weet jij wat autisme is?"

---

* bron website NVA
** bron Dit is autisme, van hersenwerking tot gedrag, Colette de Bruin, 2018, hoofdstuk 1

[foto: brain van GDJ via Pixabay]